1 september 2025 - Rick Kempen
“De enige constante is verandering” - jaja, dat weten we nu wel, Rick. Door de eeuwen heen is er iets dat altijd deel heeft uitgemaakt van het economisch erfgoed van de Nederlandse biercultuur: ups en downs. Iets anders dat altijd uitmaakt van het Nederlands erfgoed is klagen - ongeacht welk erfgoed dan ook. En nu is het tijd iets positiefs toe te voegen aan het Culturele Erfgoed van de Nederlandse Biercultuur, waarbij we tegelijkertijd wat downs proberen om te zetten in ups, en het geklaag te veranderen in gejubel. En daarvoor, lieve lezer, wenden wij de blik naar Schotland. Of all places.
Guest beer arrangement
Sinds 31 maart 2025 kent Schotland het zogenoemde Guest Beer Arrangement, ofwel de Regeling Gast Bier. Kort gezegd komt het erop neer dat een pub, die gebonden is aan of door een brouwerij en daarmee valt onder de ‘Scottish Tied pubs Act 2021’, het recht krijgt een dergelijke regeling te verzoeken bij de bindende brouwerij, die dat niet mag weigeren. Volgens die regeling mag dat café minstens een bier verkopen van een (lokale) brouwerij anders dan de contractpartij, waarbij geldt dat van het biermerk zelf de jaarproductie onder de 5.000 hectoliter ligt. Dat bier mag van fust, blik, fles of cask worden geserveerd, en de café-eigenaar mag zelf de verkoopprijs bepalen. Het doel van deze regeling is om het aanbod van elk individueel café - als dat dit wil - te diversificeren, en daarmee meer gasten te trekken.
Hoe FFing briljant is dat! En hoe gaaf zou het zijn als Nederland een vergelijkbare regeling zou kennen! Daarmee zou, met instemming van ‘de grote brouwerijen’, elke café-eigenaar die een binding van welke aard dan ook heeft met zo’n grote brouwer minstens een bier mogen voeren van tap, fles of blik dat van een kleine(re) brouwerij afkomstig is. Het aanbod zou daarmee gevarieerder worden, wat meer gasten trekt. Die gasten drinken wellicht ook iets van de contract houdende brouwerij, maar zorgen er zeker voor dat de bedrijfsvoering van dat café verbetert. Dat is ook goed nieuw voor de contract houdende brouwer. En: hiermee wordt het toekomstperspectief van het café verbeterd, en floreren ook nog eens kleine(re) brouwerijen, meest met een lokaal karakter. Iedereen blij!
Praktische rompslomp
Onderdeel van de regeling (zie onderaan dit blog voor enkele informatieve links) is dat beide partijen proberen de administratieve rompslomp én kosten te minimaliseren. De Britse evenknie van CRAFT, de Society of Independent Brewers and Associates (SIBA), is daarop ingesprongen met het bouwen van een portaal waarmee een en ander wordt gerealiseerd.
Op dat portaal staat een lijst van deelnemende brouwerijen, en per brouwerij de beschikbare bieren (die dus individueel onder de 5.000 HL per jaar blijven). Een café dat een regeling heeft gekregen kan op deze site bier bestellen bij die brouwerijen, die zelf aangeven wat daarvoor de voorwaarden zijn: prijs, minimale bestelhoeveelheid en dergelijke. Als de bestelling is gedaan betaalt de café-eigenaar aan SIBA, die een kleine opslag rekent (2%) voor de door hem gemaakte kosten. SIBA betaalt de brouwerij, met inachtneming van diens betaaltermijn. Die is meestal korter dan dat een café betaalt - een deel van die 2% gaat op aan deze financieringskosten. De brouwerij levert zelf aan het café en haalt daar ook het leeggoed op.
Een brouwerij bepaalt dus zelf in welk verzorgingsgebied het levert, wat de minimale bestelhoeveelheid is en wat de verkoopprijs aan het café is - en krijgt sneller betaald dan meestal het geval is. De brouwerij verstuurt een verzamelfactuur aan SIBA; die rekent rechtstreeks af met de cafés.
Hoe FFing briljant is dat! En hoe gaaf zou het zijn als Nederland een vergelijkbare regeling zou kennen!
Vernieuwend Erfgoed
Nu is het moment om verandering de enige constante te laten zijn in ons Nederlands Biercultuur Erfgoed. Hiermee kunnen we downs omzetten in ups, en het geklaag veranderen in gejubel. Als ze er niet al over praten, zal ik binnenkort Meint Waterlander van Nederlandse Brouwers en Hans Noorman van CRAFT eens uitnodigen om een glas bier te drinken, en te kijken of een Nederlandse Regeling Gast Bier mogelijk is om in 2026 in te voeren. Natuurlijk moet er nog gekeken worden naar praktische zaken, zoals wat de maximale productiegrootte mag zijn van de bieren die onder de regeling vallen, of er maxima moeten worden gesteld aan de hoeveelheid te voeren gast bieren, en wat al niet. En CRAFT zou moeten kijken of zij, zoals SIBA deed, het portaal en de uitvoering voor zijn rekening kan nemen.
Tussen droom en daad staan vaak wetten in de weg, en praktische bezwaren - maar die wetten kunnen we maken, en de bezwaren wegnemen. Daarvoor is het moment nu! Want als er iets anders is dat het Erfgoed Nederlandse Biercultuur ook altijd gekenmerkt heeft, dan is het dat we samen sterker staan. En hoe FFing sterk is dit, hoe FFing briljant zou het zijn als we dit hier in Nederland voor elkaar krijgen!
Website van de Schotse regering:
https://www.gov.scot/publications/scottish-pubs-code-adjudicator-guest-beer-arrangements/
Uitleg van SIBA, ‘Society of Independent Brewers and Associates’:
https://www.siba.co.uk/2025/03/31/scottish-small-brewers-welcome-new-pub-tenant-right-to-a-guest-beer/
Guideline for tennants - Scottish Guest Beer Agreement (download)
https://www.siba.co.uk/wp-content/uploads/2025/03/Guest-Beer-Tenants-Guide-March-2025.pdf
